Çîroka Maçê: Em Hatin

Yekşema borî, li tirîbûna Stadyûma Amedê, pîrejineke ji şêst salî derbasbûyî, dema ku bilûra dawiya nîvê pêşîn nêzîk dibû, rewşa maçê bi WhatsAppê ji her kesî re dişand. Agahdarkirina wan ên ku neçûne maçê an nikaribûne biçin tiştekî asayî ye, lê li Amedê hinekî cuda ye. Ya yekem, her kes nikare ji bo vê tirîbûnê bilêtê bibîne; ev aliyê wê yê nîsbetê ye. Ya duyem, gelek kes cara yekem li vê tirîbûnê, ji bo Amedsporê tên maçekê. Ev peyam di heman demê de dibêje: "Ez îro tiştekî dikim ku heta niha kêm kiriye." Di mêvandariya çavên min a kurt a li ser telefona pîrejina li pêşiya min de, min dît ku ew nûçeyan ji Koma Xwendina Cewşenê re dişîne. 1–0, 2–0 û nîvê pêşîn qediya.

Di sohbeta me ya kurt a navbera nîvan de, min got ku me bi Sûreya Fetihê dest bi maçê kir, lê di nîvê duyem de em hewceyî Nas û Felaq û Ayetel-Kursî ne; û min rica kir ku dema koma cewşenê cewşenê dixwîne, koma cuzan jî were alîkariya parastinê. Mêrê wê yê li kêleka wê rûniştî, destên xwe dirêj ber bi ezmên ve bilind kirin û got ku ji sibê ve dua dike: "Ya Rebbî, ji bo hurmeta navê te yê herî mezin…" — dengê wî yê bi wecdê dilerizî, di nav hengameya strana "Werne Werne" ya ku li stadê olan dida de winda bû; û hema li her derê stadê, govend û dîlanên mezin û biçûk, yên pîr û ciwanan dest pê kirin. Di govenda li pişt min de Ayla Akat, yek ji navên sembolîk ên siyaseta kurdî, jî hebû.

Ne cara yekem e ku Amed tîmekê dişîne Lîga Super, lê cara yekem e ku Amedspor digihîje Lîga Super. Diyarbakırspor, ku di bin himayeya rehmetî Gaffar Okkan, midûrê emniyeta Amedê, de bilind bûbû, alîgirên wê yên bi coş hebûn; lê siya "tîma dewletê" ji siyê zêdetir li ser wê bû. Helbet hamîbûna Gaffar Okkan nedikarî wê ji dirûşmên "PKK derkeve!" yên di deplasmanan de biparêze. Hinekî wek gotina "li Almanyayê biyanî, li Tirkiyeyê Almancî," ne ev dikarî bibûya ne jî ew, û piraniya caran wek bênimêjê di navbera du mizgeftan de dima. Carinan Diyarbakırspor ji vê tengezariyê fetisî û bi pankarta "Em ne tîma dewletê ne, tîma gel in" derket meydanê, lê bêfeyde bû. Projeya dewletê negirt û bêyî temsîliyeta gel, nekarî xwe di Lîga Super a wê demê de bigire. Niha em kêm nûçeyên wê dibihîzin; dibe ku di koma amatoran de têbikoşe.

Amedspor — bi silavek ji Tanıl Bora re — wek bersivekê ji bo wê tengezariya ku Diyarbakırspor jiyabû hate dinyayê: tengezariya di navbera hêviya gel a ku xwe temsîl bike û rasterast pişta xwe bide xwe, û siyaseta dewletê ya "birêvebirina futbolê û birêvebirin bi futbolê". Ew ê bibûya tîma gel, tîmeke ku pişta xwe dide gelê xwe; ji skora li qadê wêdetir ew ê nirxên gelê xwe temsîl bikira û bi komek nirxan tevbigeriya. Û wisa jî bû. Lê hem bi zanîna ku niyeteke bê serkeftin bersivê nabîne, li pey serkeftinê ket; hem jî ji dema ku navê tîmê bû Amedspor, neheqî û zehmetî li pey hev ketin.

"Em di Rêyên Tarî re Derbas Bûn, Me Avên Wek Jehrê Vexwarin"

Ji demsala 2014–15an û vir ve, Amedspor rastî zincîreke dirêj a neheqiyan hat. Neheqiyê ew bêtir bi gelê wê ve girêda û gel li pişt wê kom kir. Serkeftinê ev girêdan xurttir kir. Ez ê bi dirêjî nebêjim ka Amedsporê çi jiyaye; kî bixwaze dikare rapora KSCyê ya "Kesk û Sor û Zer: Inat, Hêvî, Futbol" bibîne û bixwîne.

Di dawiya vê rêya bi kevir û stirî de, bilindbûna Amedsporê bo Lîga Super di nav civaka kurd de coşeke ji texmînê gelek wêdetir afirand. Hinekan ev bi gelek sedeman şirove kir: futbol bûye qadeke nû ya îfadeyê, qada giştî di civaka kurd de firehtir bûye, sivîlbûn, pêvajoya çareseriyê… û her yek ji wan para rastiyê heye. Lê hebûna vê coşê hemûyan di xwe de dihewîne û ji wan jî wêdetir diçe.

Civaka kurd li Tirkiyeyê veguherîneke sosyolojîk a bilez jiya û hê jî dijî. Em êdî behsa demografiyekê dikin ku bêtir bajarî ye, bêtir xwendî ye, Tirkiye û cîhanê baştir nas dike, nasnameya xwe ya kurdî eşkeretir hildigire — lê di heman demê de bêtir Tirkiyeyî ye. Ev veguherîn û nûbûna ku derxistiye holê, hewceyî hilgirên ji cureyekî nû ye. Em hevhestiyeke ku di xem û kederê de sînoran derbas dike nas dikin; lê Amedspor yek ji wan tiştên kêm e ku dikare kurdên hema li her deverê cîhanê di şahiyê de bike yek.

Li gorî lêkolîna KSCyê, hejmara alîgirên Amedsporê di nav kurdên mezin de di çar salan de çar qat zêde bûye û berî Lîga Super gihîştiye 4 milyonan. Li gorî daneyên Nîsanê yên Barometreya Amedê, Amedsporê li Amedê efsaneya Galatasarayê li pey xwe hiştiye. Êdî li Amedê yên ku tîma wan a yekem Amedspor e, ji yên Galatasarayî gelek zêdetir in.

Berî serpêhatiya Amedsporê ya Lîga Super, her kes bi fikar û hişyar bû. Pirsên "Gelo ew ê bikaribe?" li pey xwe serhildanên "Ka transfer?!" anîn. Paşê, pêşî Erzurumspor piştî deh salan bi destên vala şand malê, li pey wê bi lîstikeke delal Trabzonspora bi Salah têk bir. Pênc gol avêtin Başakşehirê û Beşiktaşa ku tîma herî zinde ya lîgê bû, serberjêr şand, û wek serok ket navbera dirêj a maçên neteweyî. Rûtîna hemû Amedsporiyan a sê hefteyên pêş bû ku berî razanê li tabloya xalan binêrin.

Her hefte ji ya berê bi heyecantir, her maç ji ya berê bi coştir derbas dibe. Rêwîtî û mêvanî li gorî maçan têne plankirin; dayikên me yên ku nizanin futbol bi çend kesan tê lîstin, ji bo Gift Orban dua dikin; ji evîndarên kevn ên ku ji ofsaytê fam nakin re bilêt tên dîtin û şans ji nû ve tê ceribandin; dîmenên dawetan belav dibin ku tê de maça Amedsporê li ser ekranên mezin tê nîşandan û piştî gola Dia Saba govend û dîlan wek laşekî rabûye. Seferberî û aboriya Amedsporê ya li bajêr di rojên maçan de hê bi hejmaran nayê pîvan, lê êdî hewceyî şiroveyê nîne. Wek mînak, sepana Passoligê berî her maça Amedsporê rekora ziyaretvanan nû dike. Çend meh in, kî bi kê re rûniştibe, bêguman behsa Amedsporê kiriye; yên ku heta niha tu tîm negirtine, yên ku ji futbolê fam nakin, bi "nizanim çi hat serê min" dest pê dikin û hûrgiliyên analîza hevrikan a Besnik Hasi vedibêjin.

Em vê deyndarê berxwedana Amedsporê ne ku "di rêyên tarî re derbas bû û avên wek jehrê vexwar" û dîsa jî Amedspor ma; û deyndarê serkeftina wê ne ku bi "Diren Ha Diyarbekir" hat. Ev çîroka klûbekê ye ku di hembêza gelekî de şîn bûye û dengê gelê xwe bi golan dide bihîstin. Her maç, gel ji xwe re jî ji cîhanê re jî ji nû ve diqîre ka ew kî ye: pişta kaleyê dipirse "Kî ne em?" û maraton bi olan bersiv dide: "Kurd in em!" Ev ji bo xêzkirina bin wê yekê ye ka em wek kî heta vir hatin.

Amedspor hem bû temsîlkarekî baş ê gelê xwe, hem jî tîmeke baş ku bi futbola xwe ya heta niha çav şaş hiştin. Û bi vê jî neqediya. Alîgiran hemû hevrikên ku hatin, wek ku li mêvanperweriya kurdan tê, pêşwazî kirin; û li ku derê çûn, bi kulîlkan di dest de û bi peyamên dostaniyê çûn. Trabzonspor bi strana Kazım Koyuncu ya "Uy Aha" bi rê kirin. Bi alîgirên Beşiktaşê re ciger xwarin û serdana gora Rojînê kirin. Di rojên maçan de medyaya civakî dibe deryayeke vîdeoyên Amedsporê. Yanî, wek ku Serokê Klûbê Nahit Eren bi israr dibêje, Amedspor bi rengê xwe hat Lîga Super û reng lê zêde kir. Ji bo dîtina ka ev reng çiqas Lîga Super xweşik kiriye, bes e ku mirov bi çavê însafê binêre.

Di maça Beşiktaşê de koreografiya komên alîgiran; beşdarbûna bi wecd a bi deh hezaran li stadê dema ku Kora Hevgirtinê ya Bremenê bi rîtma marşê strana "malan bar kir lê lê / çû ne waran lê lê" lêxist; û di dawiyê de forma bi nivîsa "EM HATIN" a di koreografiyê de — di rastiyê de kurteyeke pir baş a çîroka Amedsporê ye. "Malan Barkir" ku lorîn û şîneke koçberiya bi zorê û sirgûnê ye, bûye marşa alîgiran; û tirîbûna Amedsporê ya ku par li ser otobusa tîmê "EM TÊN" nivîsandibû, niha bi koreografiya "EM HATIN" nîşan da ku fesleke çîrokê bi serkeftî temam kiriye.

Ev fesla nû helbet ê zehmet derbas bibe; lê Amedsporî niha tercîh dikin ku kêfa vê yekê bikin: ji 16ê Adara 2025an ve li mala xwe têk neçûne, sê şampiyon bi sifir xalan bi rê kirine û bi kêmanî sê hefteyan li ser kursiya serokatiyê rûniştine.

Di dawiyê de: Diyarbakırspor, ku di tengezariya navbera siyaseta dewletê û temsîliyeta gelê xwe de dijiya, di hawîrekê de ku bi gotina Uğur Nazlıcan "şîdetê piştî demeke dirêj dîsa li Amedê dest bi futbola êrîşkar kiribû," serpêhatiya xwe ya bi pêl di lîgê de domand û bi ser neket. Amedspora îro ev nav di atmosfera pêvajoyeke çareseriyê de girt; dema pêvajo xera bû, di tengasiyeke tijî êş re derbas bû. Lê her çend bi zor û zehmet be jî, bi ser ket ku xwe bavêje Lîga Super. Îro em dîsa di nav atmosfereke aştiyê de ne. Êdî ne pevçûn, diyalog lîstikê ava dike; û sêyên pêş me ne ber bi mirinê, ber bi jiyanê; ne ber bi cudabûnê, ber bi yekbûnê ve dibezînin. Her kesê temaşe dike, fikara xwe di bêrîka xwe de, destê xwe li ser kêleka xwe, ji hêza xwe wêdetir piştgiriyê dide.

Futbol dîsa nikare tenê futbol bimîne; lê pêwîst e ku futbol jî bikaribe futbol bimîne. Amedspor helbet ji klûbekê zêdetir e, lê berî her tiştî klûbeke futbolê ye. Ji wê çaverêkirinên mezin û ji mimkûnê wêdetir hebûn jî, ew ji nasnameya wê dûrxistin jî ne rast e. Ne hemûya çîrokekê ye, ne jî ji çîrokê azad e; ew parçeyek ji çîroka me ye. Ev tîma ku bi rengê xwe hat lîgê, dixwaze bêyî ku ji rengê xwe dest bikişîne bibe parçeyeke wekhev a lîgê: temsîlkarekî baş ê gelê xwe û parçeyeke bi kalîte ya futbolê. Divê ev çîroka serkeftinê — ku li serê Lîga Super a Tirkiyeyê ye û di hembêza gelekî de şîn bûye ku em sed sal in bi hev re dijîn — ne bi xerîbiya "tiştek nêzîk dibe," lê wek hevparekî xurt di tekoşîna klûbên Anatolyayê ya li hember Stenbolê de were dîtin. Wisa were dîtin, hem hebûna Amedsporê wek pireke ku yekbûna civakî xurt dike, hem jî kalîteya ku Besnik Hasi û şagirtên wî anîne qada futbolê, wê zelaltir xuya bibin.